Mięsień gruszkowaty, mimo swoich niewielkich rozmiarów, ze względu na bliskie położenie w okolicy nerwu kulszowego, może przysporzyć wielu problemów zarówno osobom prowadzącym siedzący tryb życia, jak i osobom aktywnie uprawiającym sport. Często nadmierne napięcie tego mięśnia u adeptów trenujących sztuki walki, jest przyczyną obniżenia zakresu ruchu w obrębie stawu biodrowego, a jego właściwe rozciąganie może zarówno pomóc zniwelować objawy bólowe jak i przyczynić się do poprawy wykonywanych technik nożnych.
Anatomia i objawy
Swój początek, mięsień gruszkowaty, bierze na powierzchni miedniczej kości krzyżowej. Wraz z nerwem kulszowym przechodzi przez otwór kulszowy i biegnie do krętarza większego kości udowej [1]. Na rysunku 1 można zaobserwować, że włókna mięśnia gruszkowatego układają się poprzecznie względem nerwu kulszowego.
Ryc.1 Położenie mięśnia gruszkowatego względem nerwu kulszowego [2]
Typowe dolegliwości spowodowane nadmiernie napiętym mięśniem gruszkowatym, umiejscowione są głęboko w obrębie pośladka. Często ból ma charakter zlokalizowanego punktu bolesnego lub promieniuje w kierunku biodra, a także wzdłuż tylnej części uda aż do łydki. Autorzy informują, że niekiedy dolegliwości mogą występować w okolicy kości guzicznej oraz odbytu. Ból nasila się w pozycji siedzącej i przy wykonywaniu przysiadów, lecz osoby z zespołem mięśnia gruszkowatego mogą odczuwać bolesność podczas chodu i innych aktywności dnia codziennego [3, 4, 5].
Mięsień gruszkowaty- ważny dla karateków!
Funkcja tego mięśnia sprowadza się, w zależności od stopnia zgięcia w stawie biodrowym, do rotacji zewnętrznej lub wewnętrznej [1]. Jeśli mamy do czynienia z przykurczonym mięśniem gruszkowatym, osoba trenująca, będzie miała problem z wykonaniem kopnięcia okrężnego mawashi- geri oraz ushiro mawashi- geri. Podczas wymienionych technik nożnych, wymagany jest układ stopy haisoku a cała kończyna dolna w czasie wykonywania mawashi-geri na wysokość chudan lub jodan ustawia się w rotacji wewnętrznej. Często obserwuje się, że technika okrężna na jodan przypomina raczej kin-geri, wtedy należy zwrócić uwagę na możliwy przykurcz wspomnianego mięśnia. Dlatego aby poprawić swoją technikę, warto również poświęcić czas na rozciąganie małych rotatorów stawu biodrowego, których przedstawicielem jest problematyczny mięsień gruszkowaty.
Mimo swoich niepozornych rozmiarów, często bagatelizowany mięsień gruszkowaty, obecnie staje się coraz częstszą przyczyną dolegliwości imitujących objawy rwy kulszowej. Warto pozwolić swojemu fizjoterapeucie na krótką sesję rozciągającą, gdyż nie zawsze ból promieniujący wzdłuż tylnej powierzchni kończyny dolnej, świadczy o ucisku na nerwy rdzeniowe…
- Bochenek A., Reicher M.: Anatomia człowieka T.I. Warszawa: PZWL, 1968, s. 824-825.
- Laughlin K.: Stretching & Flexibility, Hughes, ACT, Australia: BodyPress, 2014, s. 68-69
- Tonley J., Yun S., Kochevar R., J.,Dye J., Farrokhi S., Powers Ch.: Treatment of an Individual With Piriformis Syndrome Focusing on Hip Muscle Strengthening and Movement Reeducation: A Case Report, journal of orthopaedic & sports physical therapy 2010( 40):2, 103- 104
- Jankovic D., Peng F., Zundert A.: Brief review: Piriformis syndrome: etiology, diagnosis, and management, Can J Anesth/J Can Anesth (2013) 60:1003–1012
- MisirliogluT., Akgun K., Palamar D., Erden M., Erbilir T.: Piriformis Syndrome: Comparison of the Effectiveness of Local Anesthetic and Corticosteroid Injections: A Double-Blinded, Randomized Controlled Study, Pain Physician 2015; 18:163-171